Không ai tránh khỏi những trải nghiệm khó khăn, căng thẳng hoặc gặp một sự cố nào đó. Khi những sự kiện đó vượt quá khả năng chịu đựng của con người, có thể gây ra trạng thái gọi là sang chấn tâm lý. Vậy sang chấn tâm lý là gì? Những hậu quả nào thường gặp và ảnh hưởng ra sao đến sức khỏe tinh thần?
- Nguyên nhân bệnh tự kỷ ở người trưởng thành là gì?
- Hội chứng hoàn hảo là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết
- Chứng sợ đám đông là gì? Dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về vấn đề này, cùng Dược phẩm Tuệ Tĩnh và cố vấn chuyên môn TS YHCT Đỗ Minh Hiền tìm hiểu chi tiết hơn.
Sang chấn tâm lý là gì?
Sang chấn tâm lý là phản ứng cảm xúc và tâm lý của một người khi trải qua hoặc chứng kiến một sự kiện gây tổn thương nghiêm trọng về mặt tinh thần hoặc thể chất. Các sự kiện này có thể bao gồm tai nạn, thiên tai, bạo lực, mất người thân, hoặc các trải nghiệm đe dọa tính mạng và sự an toàn cá nhân. Không phải ai trải qua những sự kiện khó khăn cũng đều bị sang chấn tâm lý. Tuy nhiên, đối với những người có khả năng chịu đựng thấp hoặc không được hỗ trợ, sang chấn tâm lý có thể dẫn đến các rối loạn tâm thần nghiêm trọng như rối loạn stress sau sang chấn (PTSD), trầm cảm, lo âu kéo dài.
Nguyên nhân hình thành sang chấn tâm lý
Sang chấn tâm lý thường bắt nguồn từ những sự kiện bất ngờ, nguy hiểm hoặc gây đau thương sâu sắc như tai nạn giao thông, bạo lực gia đình, chiến tranh, thiên tai, hoặc mất mát người thân đột ngột. Hình thành sang chấn liên quan đến việc não bộ và hệ thần kinh trung ương phản ứng với mối đe dọa nghiêm trọng, kích hoạt tình trạng căng thẳng kéo dài.
Khi trải qua sang chấn, cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline nhằm giúp người đó đối phó với nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu trạng thái này kéo dài hoặc không được xử lý đúng cách, nó có thể làm rối loạn chức năng não bộ, ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh cảm xúc, ghi nhớ và hành vi, từ đó dẫn đến các rối loạn tâm thần mãn tính.
Những hậu quả thường gặp của sang chấn tâm lý
Sang chấn tâm lý không chỉ là nỗi đau tinh thần nhất thời mà còn để lại nhiều hậu quả lâu dài ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe thể chất, tinh thần và xã hội của người bệnh.
Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD)
Người mắc rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) thường xuyên hồi tưởng lại sự kiện đau thương, cảm giác sợ hãi, lo âu tăng cao, khó ngủ, dễ bị kích động hoặc tránh né những tình huống gợi nhớ đến sang chấn. Nếu không được điều trị, PTSD có thể làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống và khả năng làm việc.
Trầm cảm và lo âu
Sang chấn tâm lý làm tăng nguy cơ phát triển các rối loạn tâm thần như trầm cảm và rối loạn lo âu. Người bị sang chấn thường cảm thấy mất hy vọng, buồn bã kéo dài, mất hứng thú với các hoạt động trước đây và có thể có suy nghĩ tiêu cực về bản thân hoặc tương lai.
Ngoài ra, nguời bị tổn thương tâm lý còn bị ảnh hưởng nhiều đến tinh thần bao gồm nhiều vấn đề liên quan đến cảm xúc ( trầm cảm, lo âu, dễ cáu giận,..), khó tập trung, tránh né xã hội,….
- Rối loạn giấc ngủ: Mất ngủ, khó ngủ hoặc giấc ngủ không sâu là những biểu hiện thường gặp ở người bị sang chấn tâm lý. Rối loạn giấc ngủ kéo dài gây ra mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và làm trầm trọng thêm các vấn đề tâm lý.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất: Sang chấn tâm lý có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý thể chất như tim mạch, tiểu đường, rối loạn tiêu hóa do ảnh hưởng của stress mãn tính lên hệ miễn dịch và các cơ quan trong cơ thể.
- Ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội: Người bị sang chấn thường trở nên rụt rè, cô lập, khó tin tưởng người khác hoặc dễ cáu gắt, gây ảnh hưởng xấu đến các mối quan hệ gia đình, bạn bè và đồng nghiệp. Điều này làm tăng cảm giác cô đơn và làm chậm quá trình hồi phục.
Phương pháp hỗ trợ và điều trị sang chấn tâm lý
Việc xử lý và điều trị sang chấn tâm lý cần được thực hiện kịp thời và toàn diện, kết hợp giữa can thiệp tâm lý, y tế và hỗ trợ xã hội.
Liệu pháp tâm lý
Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) được xem là phương pháp hiệu quả hàng đầu trong điều trị sang chấn tâm lý. CBT giúp người bệnh nhận diện và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực, học cách đối mặt và kiểm soát cảm xúc, từ đó giảm bớt các triệu chứng stress và lo âu. Ngoài ra, liệu pháp tiếp xúc giúp người bệnh dần tiếp xúc với những ký ức hoặc tình huống liên quan đến sang chấn một cách kiểm soát, giúp giảm phản ứng sợ hãi và tránh né.
Sử dụng thuốc
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần hoặc thuốc chống lo âu để hỗ trợ giảm các triệu chứng nặng, đặc biệt khi có rối loạn đi kèm như PTSD hoặc trầm cảm.
Hỗ trợ xã hội và chăm sóc bản thân
Sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Người bị sang chấn nên duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và tránh xa các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá. Việc tham gia các nhóm hỗ trợ hoặc câu lạc bộ chia sẻ kinh nghiệm cũng giúp người bệnh cảm thấy được thấu hiểu và giảm bớt cảm giác cô đơn.
Siro thảo dược Harman Tuệ Tĩnh
Harman Tuệ Tĩnh là giải pháp hỗ trợ giấc ngủ hoàn hảo không chỉ dành riêng cho người trung niên hay cao tuổi, mà còn hướng đến nhóm đối tượng khác như nhân viên văn phòng, học sinh, sinh viên, đều là những người ngày càng chịu ảnh hưởng bởi tình trạng khó ngủ.
Các yếu tố như áp lực từ công việc, căng thẳng tinh thần, thói quen sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ hoặc làm việc muộn đã khiến não bộ liên tục bị kích thích, phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên, làm giấc ngủ trở nên chập chờn, không sâu và không đem lại sự hồi phục trọn vẹn.
Harman Tuệ Tĩnh hỗ trợ giấc ngủ trọn vẹn từ thiên nhiên
Harman Tuệ Tĩnh, một sản phẩm được chiết xuất 100% từ nguyên liệu thảo dược tự nhiên với sự phối hợp từ 5 loại thảo dược quý gồm: Lạc Tiên, Lá Sen, Vông Nem, Đinh Lăng và Xuyên Khung. Nhờ sự kết hợp này, sản phẩm vừa giúp giảm căng thẳng thần kinh, thư giãn tinh thần, vừa thúc đẩy tuần hoàn máu lên não, giúp người dùng dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn và duy trì trạng thái ngủ sâu, chất lượng.
Được bào chế dưới dạng siro dễ sử dụng, Harman Tuệ Tĩnh không chỉ tối ưu khả năng cơ thể hấp thu nhanh chóng mà còn giảm tải áp lực cho đường tiêu hóa, mang lại trải nghiệm dễ chịu khi dùng. Dạng siro này cũng phát huy tác dụng nhanh đến hệ thần kinh trung ương, hỗ trợ cơ thể thư giãn tự nhiên, giúp tái thiết lập một giấc ngủ ngon lành, thoải mái sau thời gian ngắn sử dụng.
Sang chấn tâm lý là một phản ứng tự nhiên nhưng nếu không được xử lý đúng cách, nó có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần và thể chất. Nhận biết sớm các dấu hiệu và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn là bước quan trọng để giúp người bị sang chấn hồi phục và lấy lại cân bằng trong cuộc sống.
Nếu bạn quan tâm, hãy liên hệ hotline 1800 2295 hoặc truy cập website chính thức của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để nhận tư vấn kỹ lưỡng nhất.
