Tình trạng hay quên, khó tập trung và nhầm lẫn thông tin không còn là vấn đề của người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ. Những biểu hiện này thường bị bỏ qua hoặc nhầm tưởng là do áp lực công việc tạm thời. Đây có thể là những dấu hiệu đặc trưng của tình trạng suy giảm trí nhớ.
- Tại sao không nên để điện thoại đầu giường khi đi ngủ?
- Nợ ngủ là gì, biện pháp cải thiện giấc ngủ nhanh chóng
- Ngủ trùm chăn kín đầu có tốt cho giấc ngủ không?
Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng suy giảm trí nhớ, và có hướng biện pháp nào giúp hỗ trợ tăng cường trí nhớ hay không? Mời bạn đọc và cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu đi sâu hơn vào bài viết ngày hôm nay.
Suy giảm trí nhớ là gì?
Quá trình hoạt động của trí nhớ trong não bộ bao gồm ba giai đoạn chính: tiếp nhận thông tin, lưu trữ thông tin và truy xuất thông tin. Suy giảm trí nhớ là tình trạng một hoặc nhiều giai đoạn trong quá trình này bị gián đoạn hoặc hoạt động kém hiệu quả. Hậu quả là người bệnh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ các sự kiện mới, hoặc không thể nhớ lại những thông tin đã được lưu trữ trước đó trong não bộ.
Tình trạng suy giảm trí nhớ được chia thành nhiều mức độ khác nhau.
- Ở mức độ nhẹ, tình trạng này chỉ là những đợt quên lãng tạm thời, không ảnh hưởng quá lớn đến sinh hoạt cá nhân.
- Ở mức độ nặng, suy giảm trí nhớ có thể tiến triển thành các bệnh lý sa sút trí tuệ, làm mất đi khả năng nhận thức và định hướng không gian, thời gian của người bệnh.
Các nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ
Sự gián đoạn trong việc lưu trữ và truy xuất thông tin của não bộ không tự nhiên sinh ra. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng suy giảm trí nhớ:
Quá trình lão hóa tự nhiên do tuổi tác
Khi tuổi tác tăng lên, khối lượng và kích thước của bộ não có sự suy giảm tự nhiên. Số lượng các tế bào thần kinh giảm đi, đồng thời các chất dẫn truyền thần kinh cũng được sản xuất ít hơn. Quá trình lão hóa sinh lý này làm chậm tốc độ xử lý thông tin, khiến người cao tuổi dễ mắc chứng suy giảm trí nhớ.
Thiếu ngủ và rối loạn giấc ngủ
Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu trong việc củng cố trí nhớ. Khi ngủ, đặc biệt là trong giai đoạn ngủ sâu, não bộ thực hiện quá trình sàng lọc, sắp xếp và chuyển đổi những thông tin thu nhận vào ban ngày từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn. Việc thức khuya thường xuyên, thiếu ngủ hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ làm gián đoạn quá trình này, dẫn đến tình trạng mất tập trung và suy giảm trí nhớ rõ rệt vào ngày hôm sau.
Căng thẳng thần kinh (Stress) và trầm cảm
Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, tuyến thượng thận sẽ tiết ra một lượng lớn hormone cortisol. Nồng độ cortisol tăng cao liên tục sẽ gây tổn thương trực tiếp đến đồi hải mã (vùng não chịu trách nhiệm chính về việc hình thành trí nhớ). Sự tổn thương này làm giảm khả năng tiếp nhận thông tin mới. Bên cạnh đó, những người mắc bệnh trầm cảm thường bị phân tán tư tưởng, dẫn đến việc không chú ý để ghi nhớ thông tin, gây ra hiện tượng suy giảm trí nhớ tạm thời.
Chế độ dinh dưỡng mất cân bằng
Bộ não tiêu thụ một lượng lớn năng lượng và cần các dưỡng chất đặc thù để duy trì hoạt động. Việc thiếu hụt Vitamin B1 (Thiamin) và Vitamin B12 làm ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của dây thần kinh, gây ra suy giảm trí nhớ. Tương tự, chế độ ăn quá nhiều đường tinh luyện và chất béo bão hòa sẽ làm tăng nguy cơ viêm nhiễm trong cơ thể, gây hẹp các mạch máu nuôi não và làm suy yếu khả năng ghi nhớ.
Lạm dụng rượu bia và chất kích thích
Cồn trong rượu bia là một chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Việc tiêu thụ rượu bia với số lượng lớn và trong thời gian dài sẽ gây ngộ độc và phá hủy các tế bào não. Hệ quả trực tiếp là người bệnh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ sự kiện mới và mắc chứng suy giảm trí nhớ mạn tính do tổn thương thực thể tại não.
Dấu hiệu nhận biết sớm tình trạng suy giảm trí nhớ
Để có thể can thiệp kịp thời, mỗi người cần chú ý đến các dấu hiệu của tình trạng suy giảm trí nhớ ngay từ giai đoạn đầu:
- Thường xuyên quên các sự kiện, cuộc hẹn hoặc những cuộc trò chuyện vừa mới diễn ra.
- Đặt đồ vật sai vị trí thường xuyên (ví dụ: để chìa khóa vào tủ lạnh) và không thể nhớ lại các bước để tìm kiếm.
- Gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ phù hợp để diễn đạt ý nghĩ trong giao tiếp hàng ngày.
- Quên cách thực hiện những công việc quen thuộc đã làm nhiều lần trước đó.
- Khó tập trung vào công việc, cần nhiều thời gian hơn bình thường để hoàn thành một nhiệm vụ đơn giản.
Hướng cải thiện và phòng ngừa suy giảm trí nhớ
Khác với các tổn thương do bệnh lý thoái hóa thần kinh nặng, tình trạng suy giảm trí nhớ do lối sống và sinh hoạt hoàn toàn có thể được cải thiện thông qua các biện pháp khoa học dưới đây:
Thiết lập lại chất lượng giấc ngủ
Cải thiện giấc ngủ là bước đầu tiên và quan trọng nhất để khắc phục suy giảm trí nhớ. Cần duy trì thói quen ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm và cố gắng ngủ trước 11 giờ tối. Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử phát ra ánh sáng xanh (như việc xem điện thoại bóng tối) ít nhất 30 phút trước khi ngủ để não bộ dễ dàng tiến vào trạng thái nghỉ ngơi sâu.
Vận động thể chất
Các hoạt động thể chất như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội có tác dụng làm tăng nhịp tim, từ đó bơm lượng máu giàu oxy và dưỡng chất lên não nhiều hơn. Việc duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày không chỉ cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn thúc đẩy sự phát triển của các tế bào thần kinh mới, giúp đảo ngược quá trình suy giảm trí nhớ.
Rèn luyện trí não
Não bộ hoạt động tương tự như cơ bắp, nếu không được sử dụng thường xuyên sẽ bị teo nhỏ và yếu đi. Để cải thiện suy giảm trí nhớ, cần liên tục kích thích não bộ bằng các hoạt động đòi hỏi tư duy. Việc học một ngoại ngữ mới, chơi cờ, đọc sách, giải ô chữ hoặc tự ghi nhớ các danh sách mua sắm mà không dùng giấy ghi chú là những bài tập tuyệt vời giúp tăng cường các kết nối thần kinh và cải thiện khả năng lưu trữ thông tin.
Kiểm soát tốt các bệnh lý nền
Đối với những người trung niên và cao tuổi, tình trạng suy giảm trí nhớ thường đi kèm với các bệnh lý về huyết áp, mỡ máu và tiểu đường. Do đó, việc thăm khám sức khỏe định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để giữ các chỉ số sức khỏe ở mức an toàn là giải pháp bắt buộc để bảo vệ hệ thống mạch máu nuôi dưỡng não bộ.
Harman Tuệ Tĩnh là một sản phẩm siro hỗ trợ an thần và cải thiện giấc ngủ, được nhiều người đánh giá cao nhờ công thức phù hợp với những người bị chứng mất ngủ. Sản phẩm này được thiết kế dưới dạng siro lỏng, giúp cơ thể dễ dàng hấp thu và đặc biệt phù hợp cho cả người lớn tuổi hoặc những ai gặp khó khăn khi sử dụng viên uống.
Trong thành phần, Harman Tuệ Tĩnh kết hợp các loại thảo dược cổ truyền mang công dụng an thần và hoạt huyết, bao gồm: Lạc tiên, Vông nem, Xuyên khung, Lá sen và Đinh lăng. Những dược liệu này giúp làm dịu thần kinh, thúc đẩy tuần hoàn máu lên não và cải thiện chất lượng giấc ngủ tự nhiên một cách hiệu quả.
Sản phẩm phù hợp với các nhóm người sau:
- Người bị mất ngủ lâu năm, giấc ngủ không sâu.
- Người thường xuyên gặp tình trạng mơ nhiều, thức dậy nhiều lần trong đêm.
- Người căng thẳng thần kinh, làm việc trí óc cường độ cao hoặc đang trong giai đoạn phục hồi sức khỏe.
Tình trạng suy giảm trí nhớ là một dấu hiệu về sự suy yếu trong chức năng của hệ thần kinh trung ương. Việc nhận biết đúng nguyên nhân dù từ tuổi tác, áp lực tâm lý hay thói quen sinh hoạt sẽ giúp chúng ta có những biện pháp điều chỉnh kịp thời. Thông qua việc thiết lập một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và không ngừng rèn luyện trí não có thể làm chậm quá trình lão hóa thần kinh, cải thiện hiệu quả tình trạng suy giảm trí nhớ và duy trì một trí tuệ minh mẫn, khỏe mạnh.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về vấn đề sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.
