Đôi khi chúng ta thường nghe bạn bè hoặc đồng nghiệp than phiền về việc trằn trọc hàng giờ đồng hồ mới ngủ được. Ngược lại, cũng có khá nhiều người ngủ quá nhanh khi lại vừa đặt lưng xuống là ngủ ngay. Họ tự hào về khả năng ngủ thiếp đi chỉ trong vài phút, thậm chí vài giây sau khi đầu chạm gối và cho rằng đó là biểu hiện của một cơ thể khỏe mạnh, dễ tính.
- 4 Lý do khiến nhiều người hay tỉnh giấc lúc 3 giờ sáng
- Tại sao nữ giới mất ngủ nhiều hơn so với nam giới?
- Ngủ li bì có phải là hội chứng rối loạn giấc ngủ hay không?
Liệu ngủ quá nhanh có thực sự là tốt cho mỗi người hay không, và thời gian để đi vào giấc ngủ trong khoảng bao nhiêu được coi là hợp lý. Hãy cùng cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu, cố vấn Dược phẩm Tuệ Tĩnh cùng đi sâu hơn vào nội dung qua bài chia sẻ ngày hôm nay.
Thời gian lý tưởng để đi vào giấc ngủ?
Để đánh giá một giấc ngủ có bình thường hay không, chúng ta cần quan tâm đến khoảng thời gian “độ trễ của giấc ngủ“. Đây là khoảng thời gian tính từ lúc bạn nằm xuống giường, nhắm mắt và có ý định ngủ cho đến khi não bộ thực sự bước vào giai đoạn ngủ đầu tiên.
Đối với một người trưởng thành có sức khỏe bình thường, khoảng thời gian này nên kéo dài từ 10 đến 20 phút. Khi bạn quyết định đi ngủ, hệ thần kinh trung ương cần một khoảng thời gian chuyển tiếp để giảm dần mức độ hoạt động. Nhịp tim cần chậm lại, thân nhiệt giảm xuống nhẹ và các cơ bắp bắt đầu thả lỏng. Khoảng thời gian 10 đến 20 phút chính là lúc cơ thể thực hiện quá trình hạ nhiệt này một cách từ từ và êm ái. Nó cho thấy bạn đang buồn ngủ đúng giờ, nhịp sinh học ổn định và cơ thể không bị quá mệt mỏi.
Nếu bạn mất hơn 30 phút, thậm chí cả tiếng đồng hồ mà vẫn chưa ngủ được, đó là dấu hiệu của chứng khó ngủ hoặc mất ngủ mà nhiều người đã biết. Nhưng ngược lại, nếu bạn ngủ thiếp đi trong vòng chưa đầy 5 phút, thì đó chính là hiện tượng ngủ quá nhanh. Đây cũng là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy cơ thể đang trong tình trạng thiếu hụt giấc ngủ nghiêm trọng hoặc đang mắc phải các rối loạn giấc ngủ mà bạn chưa nhận ra.
Tại sao ngủ quá nhanh lại là dấu hiệu không tốt?
Hiện tượng ngủ quá nhanh thường bị hiểu lầm là dễ ngủ. Có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này: sự tích tụ áp lực giấc ngủ do thiếu ngủ kéo dài và các bệnh lý làm gián đoạn giấc ngủ.
Dấu hiệu của sự kiệt sức
Khi chúng ta thức, cơ thể sản sinh ra một chất hóa học gọi là adenosine trong não bộ. Thời gian thức càng lâu, lượng chất này tích tụ càng nhiều, tạo ra cảm giác buồn ngủ hay còn gọi là áp lực giấc ngủ. Khi ngủ đủ giấc, lượng adenosine này sẽ được giải phóng và não bộ trở lại trạng thái tỉnh táo vào sáng hôm sau.
Nếu bạn liên tục không ngủ đủ thời gian khuyến nghị (khoảng 7-8 tiếng mỗi đêm) trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, lượng adenosine sẽ không được giải phóng hết mà tích tụ ngày càng nhiều. Tình trạng này được gọi là “nợ giấc ngủ”. Khi món nợ này quá lớn, não bộ sẽ rơi vào trạng thái bị cưỡng ép phải ngủ ngay lập tức khi có cơ hội để bù đắp.
Bạn ngủ quá nhanh không phải vì bạn ngủ giỏi, mà vì cơ thể bạn đã quá mệt mỏi và không thể duy trì sự tỉnh táo thêm được nữa. Tình trạng nợ giấc ngủ kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ, khả năng tập trung và sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ
Một trong những nguyên nhân bệnh lý phổ biến nhất khiến một người ngủ quá nhanh là hội chứng ngưng thở khi ngủ. Đây là tình trạng đường thở bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn trong lúc ngủ, khiến người bệnh ngưng thở trong chốc lát.
Khi ngừng thở, nồng độ oxy trong máu giảm xuống. Để bảo vệ cơ thể, não bộ buộc phải kích hoạt một phản ứng thức giấc ngắn (rất nhanh, người bệnh thường không nhớ được) để khôi phục lại trương lực cơ và giúp người bệnh thở lại.
Hệ quả là giấc ngủ của người bệnh bị chia nhỏ, vụn vặt. Dù tổng thời gian nằm trên giường có thể lên đến 8-9 tiếng, nhưng người bệnh hầu như không có được giấc ngủ sâu để phục hồi năng lượng. Vì giấc ngủ đêm kém chất lượng, não bộ luôn trong trạng thái thiếu ngủ trầm trọng. Điều này dẫn đến tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Khi đến giờ đi ngủ tiếp theo, hoặc thậm chí chỉ cần chợp mắt buổi trưa, người bệnh sẽ ngủ quá nhanh do cơ thể quá thèm ngủ.
Ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng nhận thức
Quá trình đi vào giấc ngủ từ từ (10-20 phút) là giai đoạn khởi động cần thiết cho các chu kỳ ngủ tiếp theo. Khi việc ngủ quá nhanh diễn ra thường xuyên do kiệt sức, cấu trúc các giai đoạn của giấc ngủ thường bị xáo trộn.
Người ngủ quá nhanh thường đi thẳng vào giai đoạn ngủ sâu hoặc ngủ mơ (REM) sớm hơn bình thường, bỏ qua các bước chuyển tiếp quan trọng. Điều này về lâu dài có thể làm giảm khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin của não bộ. Bạn có thể nhận thấy mình hay quên vặt, khó tập trung giải quyết vấn đề hoặc cảm thấy lờ đờ, thiếu linh hoạt dù nghĩ rằng mình đã ngủ rất nhanh và rất nhiều.
Làm sao để biết bạn đang ngủ quá nhanh?
Vì chúng ta không thể tự bấm giờ xem mình mất bao lâu để ngủ sau khi mất ý thức, nên việc xác định thời gian chính xác khá khó khăn. Tuy nhiên, bạn có thể tự đánh giá tình trạng ngủ quá nhanh của mình thông qua các biểu hiện trong ngày và cảm giác khi thức dậy.
Hãy thử quan sát về thói quen sinh hoạt của bạn:
- Bạn có thường xuyên ngủ gật ngay lập tức khi ngồi ghế xem tivi, đọc sách hoặc ngồi trên xe buýt, tàu xe không?
- Bạn có cảm thấy buồn ngủ dữ dội vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều, đến mức không thể cưỡng lại được việc phải chợp mắt ngay?
- Khi nằm xuống giường vào buổi tối, bạn có cảm giác như mệt lả, mất ý thức ngay lập tức mà không kịp suy nghĩ gì không?
- Sáng hôm sau thức dậy, bạn có cảm thấy sảng khoái không hay vẫn thấy mệt mỏi, nặng đầu, muốn ngủ tiếp?
Nếu câu trả lời là có cho đa số các trường hợp trên, rất có thể bạn đang gặp vấn đề về chất lượng giấc ngủ chứ không đơn thuần là một người dễ ngủ. Việc ngủ thiếp đi trong các tình huống thụ động vào ban ngày là dấu hiệu rõ ràng nhất của việc cơ thể đang buồn ngủ quá mức.
Ngoài ra, việc ghi chép lại nhật ký giấc ngủ trong khoảng 1-2 tuần cũng là một phương pháp hữu ích. Hãy ghi lại giờ lên giường, giờ ước tính bạn ngủ được và giờ thức dậy, cũng như cảm giác tỉnh táo trong ngày. Những thông tin này sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về sức khỏe giấc ngủ của mình.
Siro thảo dược Harman Tuệ Tĩnh
Một giấc ngủ chất lượng không phải là ngủ ngay lập tức mà là một quá trình thư giãn êm ái và tự nhiên. Để giúp cơ thể thoát khỏi tình trạng nợ giấc ngủ và tìm lại sự cân bằng vốn có, việc sử dụng thêm các giải pháp hỗ trợ từ thảo dược lành tính đang là xu hướng được ưu tiên lựa chọn.
Chăm giấc ngủ từ thiên nhiên với siro Harman Tuệ Tĩnh
Harman Tuệ Tĩnh nổi bật là sản phẩm siro hỗ trợ an thần, ngủ ngon được đánh giá cao nhờ công thức chuyên biệt dành cho người mất ngủ hoặc căng thẳng thần kinh. Thay vì cưỡng ép giấc ngủ, sản phẩm tập trung vào việc nuôi dưỡng hệ thần kinh nhờ sự phối hợp tinh tế của 5 vị dược liệu truyền thống gồm Lạc Tiên, Vông Nem, Lá Sen, Xuyên Khung và Đinh Lăng.
Sự kết hợp hài hòa này tạo ra tác động toàn diện lên cơ thể: vừa hỗ trợ làm dịu những căng thẳng, lo âu để bạn đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn, vừa hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não để nuôi dưỡng các tế bào thần kinh trong lúc nghỉ ngơi. Nhờ đó, người dùng có thể duy trì một giấc ngủ sâu, hạn chế tình trạng tỉnh giấc giữa đêm và quan trọng nhất là cảm thấy tỉnh táo, nhẹ nhõm sau khi thức dậy. Đặc biệt, Harman Tuệ Tĩnh được bào chế dưới dạng siro lỏng giúp cơ thể dễ dàng hấp thu, rất phù hợp với người lớn tuổi hoặc những người nhạy cảm với dạng viên nén.
Việc ngủ quá nhanh (dưới 5 phút) không nên được xem là một khả năng đặc biệt hay dấu hiệu của sức khỏe tốt. Ngược lại, nó thường là lời cảnh báo về tình trạng thiếu ngủ tích tụ hoặc các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như ngưng thở khi ngủ. Một giấc ngủ chất lượng cần có sự chuẩn bị, với thời gian đi vào giấc ngủ lý tưởng từ 10 đến 20 phút để cơ thể chuyển đổi trạng thái một cách an toàn.
Để nhận được tư vấn chi tiết về tình trạng sức khỏe và sản phẩm, bạn đọc vui lòng liên hệ Tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website chính thức của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để tham khảo thêm nhiều bài viết sức khỏe hữu ích khác.
