Ám thị tâm lý đóng vai trò trong việc ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành vi của con người. Khi áp dụng một cách đúng đắn, nó có thể mang lại những lợi ích đáng kể, từ việc cải thiện sức khỏe tinh thần đến việc nâng cao hiệu suất cá nhân.
Liệu bạn đã từng nghe nói về khái niệm ám thị tâm lý? Đây chính là một cơ chế tác động trực tiếp đến tâm trí, cảm xúc và hành động của chúng ta, đồng thời góp phần hình thành cách chúng ta phản ứng trước những yếu tố từ môi trường xung quanh. Vậy chính xác thì ám thị tâm lý là gì? Nó hoạt động như thế nào và làm thế nào để khai thác hiệu quả cơ chế này nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống?
- Cách ngồi thiền đơn giản tại nhà mà ai cũng nên biết
- Hồi hộp, lo lắng mỗi khi căng thẳng là dấu hiệu bệnh gì?
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc: Cách để giữ bình tĩnh mọi lúc
Hãy cùng cố vấn chuyên môn TS Dược Bùi Thị Bình đi vào chi tiết để tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.
Ám thị tâm lý là gì?
Ám thị tâm lý là quá trình một người tiếp nhận các ý tưởng, niềm tin hoặc mệnh lệnh từ bên ngoài (lời nói của người khác, thông tin đọc được) hoặc từ chính bên trong suy nghĩ của mình. Điều đặc biệt là sự tiếp nhận này diễn ra một cách tự nhiên, không qua hình thức phê phán hay phân tích logic của lý trí. Những thông tin này đi thẳng vào tiềm thức và bắt đầu chỉ đạo hành vi, cảm xúc của chúng ta.
Ví dụ dễ thấy nhất như khi bạn cầm một quả chanh và tưởng tượng mình đang cắn vào nó, dù thực tế không có quả chanh nào, miệng bạn vẫn tiết ra nước bọt. Đó chính là sự phản ứng của cơ thể đối với một hình ảnh do ám thị tâm lý tạo ra.
Tại sao ám thị lại tác động được đến con người?
Trong nhiều trường hợp, não bộ không phân biệt rạch ròi giữa thực tế đang diễn ra và những gì được hình dung một cách sống động trong đầu. Khi một ám thị tâm lý đủ mạnh, não bộ sẽ tin đó là sự thật. Ngay lập tức, nó phát tín hiệu đến hệ thần kinh, yêu cầu cơ thể tạo ra các phản ứng sinh học tương ứng.
Nếu bạn tin rằng mình đang rất khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng, não sẽ kích thích cơ thể sản sinh ra các hormone hạnh phúc (như dopamine, endorphin), giúp bạn thực sự cảm thấy phấn chấn hơn. Ngược lại, nếu bạn tin rằng mình đang bị bệnh, cơ thể sẽ có xu hướng mệt mỏi, uể oải y như người bệnh thật sự.
Phân loại các dạng ám thị thường gặp
Ám thị tâm lý tồn tại xung quanh chúng ta mỗi ngày, dưới nhiều hình thức khác nhau mà đôi khi chúng ta không hề hay biết.
Tự kỷ ám thị
Đây là dạng phổ biến nhất và cũng có tác động sâu sắc nhất. Tự kỷ ám thị là những suy nghĩ, lời nói thầm mà bạn tự nhẩm trong đầu mỗi ngày. Nó giống như việc bạn tự nói chuyện với chính mình.
- Tác động tích cực: Trước khi lên thuyết trình, bạn tự nhủ “Mình làm được, mình rất tự tin”. Kết quả là nhịp tim bạn ổn định hơn, giọng nói rõ ràng hơn.
- Tác động tiêu cực: Một người luôn nghĩ mình kém cỏi, xấu xí hoặc đen đủi. Lâu dần, những suy nghĩ này trở thành niềm tin cốt lõi, khiến họ rụt rè, không dám nắm bắt cơ hội và thất bại thực sự.
Ám thị ngoại lai
Đây là sự tác động của lời nói, thái độ hoặc hành động của người khác lên tâm trí bạn. Mức độ ảnh hưởng của loại ám thị tâm lý này phụ thuộc rất nhiều vào uy tín của người nói. Nếu bác sĩ nói: “Bệnh này nhẹ thôi, uống thuốc vài ngày là khỏi”, bệnh nhân thường cảm thấy nhẹ nhõm và hồi phục rất nhanh. Ngược lại, nếu nghe những thông tin tiêu cực hoặc mơ hồ, bệnh nhân có thể lo lắng đến mất ăn mất ngủ, khiến bệnh tình trầm trọng hơn.
Ám thị đám đông
Bạn đã bao giờ thấy một người trong phòng ngáp và sau đó cả phòng cùng ngáp theo chưa? Hay khi nghe tin đồn về một loại bệnh lạ, bỗng dưng bạn thấy mình cũng có vài triệu chứng giống hệt? Đó là sức mạnh của ám thị tâm lý trong tập thể. Cảm xúc lo âu, sợ hãi hoặc hưng phấn có thể lây lan rất nhanh từ người này sang người khác thông qua cơ chế này.
Ứng dụng ám thị tâm lý trong đời sống
Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động sử dụng ám thị tâm lý để thay đổi theo hướng tích cực hơn. Dưới đây là những ứng dụng thực tế:
Trong rèn luyện sức khỏe và thể thao
Các vận động viên chuyên nghiệp thường sử dụng kỹ thuật hình dung. Trước khi thi đấu, họ nhắm mắt và tưởng tượng chi tiết từng động tác, cảm giác chiến thắng, tiếng hò reo của khán giả. Việc này giúp não bộ lập trình sẵn các phản xạ cho cơ bắp, giúp họ thi đấu chính xác và bền bỉ hơn. Người bình thường cũng có thể áp dụng cách này để duy trì thói quen tập thể dục. Thay vì nghĩ “Tập mệt quá”, hãy tự ám thị “Tập xong mình sẽ thấy sảng khoái, cơ thể sẽ đẹp hơn”.
Trong giáo dục
Trẻ em thường rất nhạy cảm với các lời nhận xét. Cha mẹ và thầy cô có thể sử dụng ám thị tâm lý để khơi dậy tiềm năng của trẻ. Thay vì có những lời nói như là “Sao con dốt thế, bài này cũng không làm được”, hãy nói: “Bố/mẹ tin con là đứa trẻ thông minh, con chỉ cần cẩn thận hơn chút là làm được”. Những lời khẳng định tích cực lặp đi lặp lại sẽ hình thành sự tự tin vững chắc trong trẻ, giúp trẻ nỗ lực để đạt được kỳ vọng đó.
Trong công việc và phát triển bản thân
Những người thành đạt thường có thói quen tự khẳng định bản thân. Họ không để những lời chê bai bên ngoài ảnh hưởng đến mục tiêu của mình. Bằng cách liên tục gieo vào tiềm thức những mục tiêu rõ ràng, họ thúc đẩy bản thân hành động quyết liệt hơn để biến mục tiêu thành hiện thực.
Làm thế nào để loại bỏ ám thị tiêu cực?
Trong một xã hội bùng nổ thông tin như hiện nay, chúng ta rất dễ bị tấn công bởi các ám thị tâm lý tiêu cực từ tin tức giật gân, mạng xã hội hay những lời phàn nàn của người xung quanh. Để bảo vệ sức khỏe tinh thần, bạn cần:
- Xây dựng thông tin: Đừng tin ngay vào tất cả những gì bạn nghe thấy hoặc đọc được, đặc biệt là các thông tin về bệnh tật, tai nạn hay khủng hoảng. Việc duy trì tư duy phản biện giúp bạn chặn đứng các ám thị tâm lý xấu xâm nhập vào tiềm thức.
- Thay đổi môi trường giao tiếp: Tiếp xúc với những người hay than vãn, kể khổ hoặc bi quan, bạn sẽ dần bị nhiễm năng lượng tiêu cực đó. Hãy chủ động kết nối với những người lạc quan, vui vẻ hơn.
- Sử dụng ngôn từ tích cực: Hãy chú ý đến cách bạn nói chuyện với chính mình và người khác. Thay vì nói “Tôi không muốn bị ốm”, hãy nói “Tôi muốn có một cơ thể khỏe mạnh”. Thay vì nói “Tôi sợ thất bại”, hãy nói “Tôi sẽ học hỏi từ mọi trải nghiệm”.
- Luyện tập thư giãn và thiền định: Thiền, hít thở sâu hoặc nghe nhạc nhẹ giúp tâm trí bình tĩnh lại. Khi tâm trí tĩnh lặng, bạn dễ dàng kiểm soát luồng suy nghĩ của mình hơn và chủ động gieo những hạt giống tích cực vào tâm hồn.
Hỗ trợ giấc ngủ cùng siro Harman Tuệ Tĩnh
Đối với những người thường xuyên phải đối mặt với tình trạng mất ngủ kéo dài về đêm, việc điều chỉnh các thói quen sinh hoạt thông thường có thể không mang lại hiệu quả như mong đợi. Khi hệ thần kinh rơi vào trạng thái quá tải, việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ từ thảo dược tự nhiên như một giải pháp an toàn giúp cơ thể tái thiết cân bằng nội tại. Một sản phẩm đáng chú ý trong lĩnh vực này là Harman Tuệ Tĩnh.
Harman Tuệ Tĩnh là một sự tổng hòa giữa năm loại dược liệu quý giá, bao gồm:
- Lạc Tiên, Vông Nem và Lá Sen là các thảo dược được biết đến với công dụng an thần, giảm cảm giác lo âu và điều hòa hoạt động của hệ thần kinh trung ương, hỗ trợ người dùng dễ dàng bước vào giấc ngủ sâu và hạn chế tình trạng tỉnh giấc vào ban đêm.
- Xuyên Khung và Đinh Lăng là hai thành phần này có khả năng thúc đẩy sự lưu thông máu lên não, làm giảm các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, và giúp phục hồi trạng thái tinh thần sau một giấc ngủ.
Việc nhận thức rõ ràng về ám thị tâm lý giúp chúng ta tránh được những ảnh hưởng sự lo âu, sợ hãi vô hình, đồng thời giúp người mắc hiểu rõ bản thân hơn. Hy vọng qua bài viết này, bạn đọc đã có cái nhìn đầy đủ hơn về hiện tượng tâm lý thú vị này, từ đó biết cách ứng dụng để cuộc sống trở nên hạnh phúc và cân bằng hơn.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.
