Đau nửa đầu bên trái là tình trạng cơn đau tập trung chủ yếu ở một bên đầu, có thể nằm ở vùng thái dương, trán, sau hốc mắt, đỉnh đầu hoặc lan xuống cổ gáy cùng bên. Có người chỉ đau âm ỉ, nặng đầu từng lúc, nhưng cũng có người đau giật theo nhịp mạch, buồn nôn, sợ ánh sáng và phải nằm nghỉ mới dễ chịu hơn.
Cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh, TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Chủ nhiệm khoa Lão Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội Trung Ương.
- Rối loạn tâm thần là gì? Tổng quan thông tin cần biết
- Chỉ số AHI là gì? Cách đọc kết quả ngưng thở khi ngủ
- Hiệu ứng sừng là gì? Vì sao một điểm xấu dễ được che mờ ?
5 nguyên nhân thường gặp gây đau nửa đầu bên trái
Đau nửa đầu bên trái là cách mô tả vị trí đau lệch về nửa đầu trái. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc tăng dần, kéo dài vài giờ, một ngày hoặc lặp lại nhiều lần trong tháng. Một số người đau cố định bên trái, trong khi người khác có thể thay đổi bên qua từng đợt.
Dưới đây là 5 nhóm nguyên nhân thường gặp, dễ bị nhầm lẫn trong đời sống hằng ngày.
Đau nửa đầu migraine
Migraine là nguyên nhân điển hình gây đau đầu một bên. Cơn đau thường ở mức vừa đến nặng, đau giật hoặc đập theo nhịp mạch. Người bệnh có thể thấy đau tăng khi vận động, cúi người, leo cầu thang hoặc tiếp xúc với ánh sáng mạnh.
Ngoài đau đầu, migraine thường đi kèm buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn, nhạy cảm với mùi hoặc cảm giác kiệt sức sau cơn đau. Một số người có dấu hiệu trước như nhìn thấy vệt sáng, tê rần nhẹ, chóng mặt, khó tập trung, ngáp nhiều hoặc thay đổi tâm trạng.
Các yếu tố dễ khởi phát migraine gồm thiếu ngủ, căng thẳng, bỏ bữa, uống rượu bia, dùng nhiều cà phê, thay đổi thời tiết, chu kỳ kinh nguyệt hoặc làm việc quá lâu trong môi trường nhiều ánh sáng. Nếu đau nửa đầu bên trái tái diễn theo từng cơn, có buồn nôn và sợ sáng, người bệnh nên nghĩ đến migraine thay vì chỉ xem là đau đầu thông thường.
Căng cơ cổ vai gáy
Tư thế cúi đầu khi dùng điện thoại, ngồi máy tính lâu, kê gối quá cao hoặc ngủ sai tư thế có thể làm cơ vùng cổ vai gáy co cứng. Cơn đau có thể bắt đầu từ gáy trái rồi lan lên nửa đầu trái, thái dương hoặc sau mắt.
Đặc điểm thường gặp là đau kèm cứng cổ, mỏi vai, khó xoay cổ, đau tăng khi ngồi lâu. Một số người thấy dễ chịu hơn khi chườm ấm, nghỉ ngơi hoặc xoa bóp nhẹ vùng cổ gáy. Tuy nhiên, nếu đau cổ gáy kèm tê yếu tay, đau lan xuống cánh tay, chóng mặt nhiều hoặc mất thăng bằng, không nên tự bẻ cổ hay massage mạnh.
Căng thẳng, thiếu ngủ
Stress kéo dài làm hệ thần kinh nhạy cảm hơn với đau. Khi đi kèm thiếu ngủ, thức khuya, tâm lý căng thẳng hoặc áp lực cảm xúc, cơn đau đầu dễ xuất hiện hơn. Đau có thể nằm một bên hoặc lan ra cả đầu, thường âm ỉ, nặng đầu, khó tập trung.
Dạng đau này hay xuất hiện vào cuối ngày, sau nhiều giờ làm việc với máy tính hoặc sau một giai đoạn căng thẳng. Người bệnh có thể không đau dữ dội nhưng cảm giác đầu luôn nặng, mệt, hiệu suất làm việc giảm. Nếu chỉ dùng thuốc giảm đau mà không điều chỉnh giấc ngủ và nhịp sinh hoạt, cơn đau dễ tái phát.
Thói quen lạm dụng thuốc giảm đau
Bỏ bữa, thiếu nước, uống nhiều cà phê, ngưng cà phê đột ngột, uống rượu bia hoặc thay đổi giờ ngủ đều có thể làm đau nửa đầu dễ xuất hiện hơn. Với người có cơ địa migraine, các yếu tố nhỏ này cũng có thể trở thành “ngòi khởi phát” cơn đau.
Một vấn đề khác là dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên. Khi cứ đau đầu là uống thuốc, đặc biệt lặp lại nhiều ngày, cơn đau có thể dễ quay lại hơn. Nếu phải dùng thuốc nhiều lần mỗi tuần hoặc thuốc ngày càng kém tác dụng, người bệnh nên được đánh giá lại thay vì tự tăng liều.
Mỏi mắt, xoang và răng hàm mặt
Làm việc với màn hình quá lâu, ánh sáng không phù hợp, khô mắt hoặc kính không đúng độ có thể gây đau vùng trán, đau vùng thái dương, sau hốc mắt một bên. Người bệnh thường kèm mỏi mắt, nhìn mờ tạm thời, khô rát mắt hoặc đau tăng sau nhiều giờ tập trung.
Viêm xoang cũng có thể gây đau vùng trán, má, quanh mắt, đau tăng khi cúi đầu, kèm nghẹt mũi, chảy dịch mũi hoặc nặng mặt. Trong khi đó, sâu răng, viêm quanh răng, nghiến răng hoặc rối loạn khớp thái dương hàm có thể làm đau lan lên thái dương và nửa đầu cùng bên. Nếu đau đầu đi kèm đau hàm khi nhai, đau răng hoặc há miệng nghe tiếng lục cục, cần nghĩ đến nhóm nguyên nhân này.
Những dấu hiệu bất thường cần chú ý
Đau nửa đầu bên trái thường không nguy hiểm nếu đã lặp lại theo mô hình quen thuộc, mức độ nhẹ đến vừa và cải thiện khi nghỉ ngơi. Tuy vậy, có một số dấu hiệu cần được chú ý sớm.
- Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội khác thường, đau sau chấn thương đầu, đau ngày càng nặng hoặc đau đánh thức khỏi giấc ngủ.
- Đau đầu kèm yếu tay chân, méo miệng, nói khó, nhìn mờ, nhìn đôi, co giật, lú lẫn, sốt cao, cứng gáy, nôn ói nhiều hoặc mất thăng bằng.
Nên làm gì để giảm tái phát?
Với cơn đau nhẹ đến vừa, chưa có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên bắt đầu bằng việc ghi nhật ký đau đầu trong 2–4 tuần. Mỗi lần đau, hãy ghi thời điểm xuất hiện, vị trí đau, kiểu đau, mức độ đau, thời gian kéo dài, triệu chứng đi kèm, giấc ngủ, bữa ăn, mức độ căng thẳng, lượng cà phê và thuốc đã dùng.
Khi cơn đau xuất hiện, nên nghỉ ở nơi yên tĩnh, giảm ánh sáng, hạn chế tiếng ồn và tạm dừng công việc cần tập trung cao. Uống đủ nước, ăn nhẹ nếu đã bỏ bữa.
Nếu đau kiểu migraine, nghỉ sớm từ đầu cơn thường hiệu quả hơn việc cố làm tiếp. Nếu đau kèm căng cổ vai gáy, có thể chườm ấm vùng cổ, kéo giãn nhẹ, chỉnh lại gối ngủ và tư thế làm việc.
Đau nửa đầu bên trái có thể liên quan đến migraine, căng thẳng, thiếu ngủ, cổ vai gáy, mỏi mắt, xoang, răng hàm mặt, thói quen sinh hoạt hoặc việc dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên. Cơn đau một bên không đủ để kết luận là thiếu máu não hay bệnh nguy hiểm, nhưng cũng không nên bỏ qua nếu đau dữ dội, khác thường hoặc kèm dấu hiệu thần kinh.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác.
