Chúng ta thường xuyên phải đối mặt với những tình huống không như ý muốn. Phản ứng tự nhiên lúc này là bực tức, lớn tiếng hoặc đưa ra những quyết định vội vàng. Trong những khoảnh khắc căng thẳng đó, lời khuyên quen thuộc nhất là “hãy bình tĩnh lại”. Tuy nhiên, bình tĩnh thực sự có nghĩa là gì? Tại sao việc dập tắt cơn nóng giận và kiểm soát lời nói của mình lại khó khăn đến vậy?
- Kỹ thuật thư giãn cơ bắp: Lợi ích và hướng dẫn thực hành
- Thiện cảm là gì? Kỹ năng tạo thiện cảm với người khác
- Bệnh Alzheimer ở người già: 10 dấu hiệu cảnh báo sớm
Cố vấn chuyên môn TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Chủ nhiệm khoa Lão Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội Trung Ương.
Bình tĩnh là gì?
Nhiều người thường nghĩ rằng bình tĩnh có nghĩa là kìm nén cảm xúc, là cố gắng giữ một khuôn mặt vô cảm và không bộc lộ sự tức giận hay buồn bã ra bên ngoài. Đây là một cách hiểu hoàn toàn sai lầm. Việc đè nén cảm xúc tiêu cực vào bên trong chỉ khiến chúng tích tụ lại và dễ dàng bùng phát dữ dội hơn vào một thời điểm khác.
Bình tĩnh là trạng thái mà ở đó, bạn hoàn toàn làm chủ được suy nghĩ và hành động của mình, bất chấp việc môi trường xung quanh đang rất lộn xộn hoặc nhiều áp lực. Khi bạn bình tĩnh, bạn vẫn cảm nhận được sự tức giận, sự thất vọng hay tổn thương đang diễn ra bên trong mình. Tuy nhiên, thay vì để những cảm xúc đó điều khiển tay chân và lời nói một cách bản năng, bạn có đủ sự tỉnh táo để dừng lại suy nghĩ.
Trạng thái bình tĩnh cho phép bạn có thêm thời gian để đánh giá tình hình thực tế, xem xét hậu quả của các hành động sắp tới, từ đó đưa ra cách giải quyết phù hợp nhất. Nói một cách đơn giản, bình tĩnh không phải là chối bỏ cảm xúc, mà là khả năng kiểm soát cách bạn phản ứng lại với cảm xúc đó.
Những dấu hiệu bạn đang mất bình tĩnh
Sự mất kiểm soát không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng việc la hét hay đập phá đồ đạc. Rất nhiều trường hợp, sự mất bình tĩnh diễn ra âm thầm thông qua các thay đổi về mặt thể chất và suy nghĩ.
Về mặt thể chất
Dưới một tình huống gây áp lực, nhịp tim của bạn sẽ tăng nhanh đột ngột, tạo ra cảm giác đánh trống ngực. Nhịp thở trở nên gấp gáp, nông hơn bình thường, hoặc cảm giác hồi hộp. lo lắng hơn.
Lòng bàn tay bắt đầu đổ mồ hôi, giọng nói có thể trở nên run rẩy hoặc đột nhiên nói to hơn, gắt gỏng hơn so với mức bình thường. Kèm theo đó là cảm giác nóng ran ở vùng mặt, cổ hoặc lồng ngực.
Về mặt suy nghĩ
Tầm nhìn và sự tập trung thu hẹp lại, bạn chỉ chăm chăm nhìn vào lỗi lầm của người khác hoặc sự tồi tệ của tình huống mà không thể nghĩ đến bất kỳ giải pháp nào. Trong đầu bạn sẽ liên tục xuất hiện những từ ngữ mang tính phóng đại và tiêu cực như “luôn luôn”, “không bao giờ”.
Đặc biệt, cảm thấy một sự thôi thúc mãnh liệt muốn phản ứng ngay lập tức, chẳng hạn như muốn cãi lại ngay, muốn gửi ngay một tin nhắn trả đũa, hoặc muốn bỏ đi ngay lập tức. Nếu bạn nhận thấy cơ thể đang có những dấu hiệu này, việc tiếp tục tranh luận hay đưa ra quyết định chắc chắn sẽ dẫn đến sai lầm.
Tại sao chúng ta cần bình tĩnh lại?
Việc để những cơn nóng giận chi phối thường xuyên không chỉ làm hỏng các mối quan hệ mà còn bào mòn chất lượng cuộc sống của bạn theo nhiều cách khác nhau.
Ảnh hưởng mối quan hệ
Những lời nói phát ra lúc tức giận thường mang tính sát thương rất cao. Bạn có thể nói lời xin lỗi sau đó, nhưng những tổn thương tâm lý gây ra cho người bạn đời, con cái hay đồng nghiệp thường rất khó để hàn gắn lại như cũ. Niềm tin một khi đã sứt mẻ sẽ cần rất nhiều thời gian để xây dựng lại.
Giảm uy tín công việc
Việc bộc lộ cảm xúc tiêu cực thái quá, la mắng đồng nghiệp hay phản ứng gay gắt với cấp trên sẽ khiến bạn bị đánh giá là người thiếu chuyên nghiệp. Những người không kiểm soát được cảm xúc của bản thân thường không được tin tưởng để giao phó các vị trí quản lý hoặc các dự án quan trọng.
Giảm sức khỏe thể chất
Khi bạn liên tục cáu gắt, cơ thể luôn trong tình trạng căng thẳng, dẫn đến huyết áp tăng cao, rối loạn nhịp tim và làm suy yếu hệ miễn dịch. Về lâu dài, những người hay nóng giận rất dễ mắc các bệnh lý như đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa và mất ngủ triền miên.
Cuối cùng, mất bình tĩnh dẫn đến những quyết định sai lầm. Mọi quyết định được đưa ra trong lúc cảm xúc dâng trào, từ việc mua sắm, đầu tư tài chính, cho đến việc quyết định chấm dứt một mối quan hệ hay nghỉ việc, thường thiếu đi sự cân nhắc kỹ lưỡng và dẫn đến những thiệt hại khó có thể bù đắp.
Cách giữ bình tĩnh ngay lập tức
Khi cảm thấy cơn giận hoặc sự hoảng loạn đang dâng trào, mục tiêu đầu tiên của bạn không phải là cố gắng giải quyết ngay vấn đề, mà là làm giảm nhịp tim và giúp phần não logic hoạt động trở lại. Dưới đây là các phương pháp giúp bạn lấy lại sự điềm tĩnh trong thời gian ngắn nhất.
Tách bản thân khỏi tình huống gây căng thẳng
Nếu cảm thấy mình sắp mất kiểm soát, cách tốt nhất là tạm thời rời khỏi không gian đó. Việc đi vào nhà vệ sinh, ra ban công hít thở không khí hoặc đi bộ một vòng ngắn sẽ giúp bạn cách ly khỏi những tác nhân đang gây ra sự tức giận trước mắt.
Kiểm soát nhịp thở để giảm nhịp tim
Bằng cách chủ động thở chậm lại, giúp cơ thể tự động hạ nhiệt. Phương pháp hít thở sâu bằng cách hít vào từ từ qua mũi trong 4 giây, giữ hơi lại trong bụng 4 giây, sau đó thở ra chầm chậm qua miệng trong 4 giây. Việc lặp lại quá trình này khoảng 5 đến 10 lần sẽ giúp nhịp tim của bạn giảm xuống rõ rệt.
Chuyển hướng sự chú ý
Chuyển sự chú ý bằng cách tập trung vào một việc yêu cầu sự tính toán. Hãy thử đếm ngược từ 100 về 0, hoặc làm các phép toán trừ đơn giản trong đầu. Việc bộ não phải tập trung giải quyết những con số này sẽ khiến nó không còn đủ năng lượng để duy trì sự tức giận, giúp bạn nhanh chóng thoát khỏi trạng thái hoảng loạn.
Trì hoãn việc đưa ra câu trả lời
Tuyệt đối không đưa ra quyết định, không đăng tải các dòng trạng thái lên mạng xã hội ngay lúc đó. Hãy viết điều muốn nói vào một bản nháp trên điện thoại. Sau đó, hãy tắt màn hình và đợi ít nhất vài giờ đồng hồ, hoặc tốt nhất là đợi qua ngày hôm sau. Khi cảm xúc đã lắng xuống, bạn sẽ đọc lại đoạn tin nhắn đó và nhận ra rằng lời lẽ của mình là không cần thiết, hoặc bạn sẽ biết cách chỉnh sửa lại để câu từ trở nên chuyên nghiệp và ít gây tổn thương hơn.
Harman Tuệ Tĩnh là thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng siro, được phát triển từ công thức phối hợp 5 loại thảo dược gồm: Xuyên khung, Đinh lăng, Vông nem, Lá sen và Lạc tiên. Sản phẩm tác động theo cơ chế hỗ trợ hoạt huyết và làm dịu hệ thần kinh trung ương, cải thiện tình trạng mất ngủ, khó ngủ và giấc ngủ không sâu.
Trong đó, Xuyên khung và Đinh lăng đóng vai trò hỗ trợ lưu thông máu, giúp giảm cảm giác đau đầu do căng thẳng. Khi kết hợp cùng Lạc tiên và Vông nem, sản phẩm hỗ trợ cơ thể đi vào giấc ngủ một cách tự nhiên hơn, hạn chế tình trạng chập chờn hoặc tỉnh giấc giữa đêm.
Sự bực tức, lo âu hay thất vọng là những cảm xúc hoàn toàn tự nhiên mà ai cũng phải trải qua. Chúng ta không thể ngăn cản những sự việc không mong muốn xảy ra, nhưng chúng ta hoàn toàn có quyền lựa chọn cách mình phản ứng lại với chúng. Khi làm chủ được lời nói và hành động bình tĩnh của mình trước mọi áp lực, bạn sẽ bảo vệ được các mối quan hệ, duy trì được sức khỏe và đạt được sự tôn trọng từ những người xung quanh.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về vấn đề sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.
