Trầm cảm là một rối loạn tâm thần phổ biến, đặc trưng bởi sự ức chế về cảm xúc, tư duy và hành vi động cơ. Bệnh gây ra những tổn thương đến hệ thần kinh, làm suy kiệt sức khỏe thể chất và dễ dàng phá vỡ các mối quan hệ xã hội. Trầm cảm được chia thành nhiều mức độ, trong đó giai đoạn nặng nhất tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao do hành vi tự sát. Đâu là dấu hiệu trầm cảm nặng mà người bệnh cần chú ý?
- Bình tĩnh là gì? Tại sao chúng ta cần học cách giữ bình tĩnh?
- Kỹ thuật thư giãn cơ bắp: Lợi ích và hướng dẫn thực hành
- Bệnh Alzheimer ở người già: 10 dấu hiệu cảnh báo sớm
Mời bạn đọc cùng cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh – TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương tìm hiểu nhiều thông tin hơn nữa qua bài viết được chia sẻ hôm nay.
Nhóm dấu hiệu bệnh trầm cảm nặng
Các dấu hiệu trầm cảm nặng thường xuất hiện nhiều, cường độ mạnh và kéo dài liên tục ít nhất 2 tuần, làm giảm khả năng hoạt động của người bệnh.
Mất hứng thú hoàn toàn
Người bệnh không chỉ cảm thấy buồn bã mà còn rơi vào trạng thái vô cảm, trống rỗng. Họ mất hoàn toàn khả năng cảm nhận niềm vui, ngay cả với những sở thích đam mê trước đây hay tình cảm gia đình, con cái. Khuôn mặt người bệnh thường biểu lộ sự đau khổ sâu sắc, ánh mắt vô hồn, ít cử động và giọng nói trầm, nhỏ, đơn điệu.
Rối loạn tâm thần vận động
Biểu hiện chậm chạp cũng là dấu hiệu trầm cảm nặng khá điển hình. Người bệnh thường đi lại khó khăn, ngồi bất động hàng giờ, tư duy đình trệ, mất nhiều thời gian để trả lời một câu hỏi đơn giản. Ngược lại, một số trường hợp (thường gặp ở người già) lại có biểu hiện kích động như bồn chồn, đi lại liên tục, vò đầu bứt tai, không thể thư giãn nhưng lại không làm được việc gì cụ thể.
Bên cạnh đó, tình trạng trầm cảm nặng còn tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, gây ra các rối loạn rõ rệt:
- Rối loạn giấc ngủ: Mất ngủ dấu hiệu trầm cảm nặng phổ biến nhất, người bệnh thường thức dậy rất sớm (khoảng 2-3 giờ sáng) và không thể ngủ lại được với tâm trạng tồi tệ nhất trong ngày.
- Rối loạn ăn uống: Chán ăn, mệt mỏi, mất cảm giác ngon miệng dẫn đến sụt cân nhanh chóng (giảm trên 5% trọng lượng cơ thể trong 1 tháng).
- Suy giảm ham muốn: Mất hoàn toàn nhu cầu sinh lý và tình dục.
- Đau nhức: Xuất hiện các cơn đau không rõ nguyên nhân như đau đầu, đau lưng, tức ngực, rối loạn tiêu hóa kéo dài.
Hoang tưởng và ảo giác
Đây là dấu hiệu trầm cảm nặng có loạn thần, phân biệt rõ nhất với trầm cảm nhẹ hoặc vừa. Người bệnh có thể nghe thấy tiếng nói (ảo thanh) chê bai, buộc tội hoặc xúi giục tự sát. Họ có thể tin vào những điều không có thật (hoang tưởng) như: hoang tưởng bị tội (tin mình gây ra tai họa cho thế giới), hoang tưởng bệnh tật (tin mình mắc bệnh nan y sắp chết), hoặc hoang tưởng nghèo đói (tin mình đã phá sản hoàn toàn).
Ý định và hành vi tự sát
Dấu hiệu trầm cảm nặng nguy hiểm nhất là hành vi và suy nghĩ tự sát. Người bệnh luôn bị ám ảnh bởi cái chết, coi cái chết là sự giải thoát duy nhất. Các ý nghĩ này chuyển biến từ thụ động (mong không bao giờ tỉnh lại) sang chủ động (lên kế hoạch, tìm kiếm phương tiện và thực hiện hành vi tự sát).
Phân biệt với dấu hiệu trầm cảm nhẹ
Để tránh nhầm lẫn và có hướng xử lý phù hợp, cần phân biệt rõ dấu hiệu bệnh trầm cảm nặng với trầm cảm thể nhẹ hoặc loạn khí sắc.
- Ở trầm cảm nhẹ, người bệnh vẫn có thể duy trì các hoạt động sinh hoạt, đi làm hoặc đi học, dù cần nỗ lực rất lớn và hiệu suất giảm sút. Họ vẫn giữ được sự kết nối xã hội nhất định. Ngược lại, ở thể nặng, người bệnh gần như mất hoàn toàn khả năng làm việc, vệ sinh cá nhân và giao tiếp xã hội.
- Người trầm cảm nhẹ thường cảm thấy buồn bã, mệt mỏi, khó tập trung và bi quan, nhưng hiếm khi xuất hiện các triệu chứng loạn thần (hoang tưởng, ảo giác) hoặc sự chậm chạp vận động quá mức.
- Mặc dù người trầm cảm nhẹ có thể có suy nghĩ tiêu cực, nhưng ý định tự sát thường không mãnh liệt và cấp thiết như người có dấu hiệu bệnh trầm cảm nặng.
Tuy nhiên, trầm cảm nhẹ nếu không được can thiệp tâm lý kịp thời hoàn toàn có thể tiến triển thành trầm cảm nặng theo thời gian.
Những lưu ý trong điều trị và chăm sóc
Đối với bệnh nhân đã được xác định có các dấu hiệu trầm cảm nặng, việc điều trị là bắt buộc và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa y tế và gia đình.
- Can thiệp y tế: Khi phát hiện người thân có ý định, suy nghĩ tự sát hoặc chán ăn, thường xuyên khép mình bỏ bữa, cần đưa ngay đến bệnh viện thăm khám. Việc sử dụng thuốc chống trầm cảm (như SSRIs, SNRIs, TCA) là cần thiết nhưng theo chỉ định bác sĩ.
- Tuân thủ phác đồ điều trị: Thuốc điều trị cần thời gian từ 2-4 tuần để phát huy tác dụng. Người bệnh và gia đình tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm, vì nguy cơ tái phát ở thể nặng là rất cao và thường kháng thuốc hơn.
- Giám sát chặt chẽ: Trong giai đoạn đầu, người bệnh không được ở một mình. Môi trường xung quanh cần được loại bỏ các vật dụng nguy hiểm. Sự quan tâm, lắng nghe không phán xét từ gia đình là biện pháp tinh thần hỗ trợ đắc lực cho quá trình hồi phục.
- Kết hợp liệu pháp tâm lý: Sau khi tình trạng cấp tính ổn định bằng thuốc, liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) nên được áp dụng để giúp người bệnh nhận diện và thay đổi các suy nghĩ tiêu cực, tái hòa nhập cộng đồng.
Harman Tuệ Tĩnh với thành phần bao gồm Lạc Tiên, Lá Sen, Vông Nem, Đinh Lăng và Xuyên Khung. Những thành phần này không chỉ hỗ trợ an thần và thư giãn hệ thần kinh mà còn thúc đẩy tuần hoàn máu lên não. Nhờ đó, sản phẩm giúp người dùng dễ dàng đi vào trạng thái nghỉ ngơi sâu hơn và duy trì giấc ngủ chất lượng ổn định.
Được bào chế dưới dạng siro, Harman Tuệ Tĩnh mang lại nhiều ưu điểm so với những sản phẩm truyền thống. Dạng bào chế này giúp cơ thể hấp thụ nhanh hơn, giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tăng cường hiệu quả an thần chỉ trong thời gian ngắn. Ngoài ra, siro còn hỗ trợ tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, giúp thư giãn cơ thể một cách tự nhiên và mang lại cảm giác dễ chịu tối đa khi sử dụng.
Khác với những giai đoạn trầm cảm nhẹ hay nỗi buồn thoáng qua vẫn cho phép con người duy trì chức năng xã hội, trầm cảm nặng phá vỡ hoàn toàn khả năng lao động, tư duy và kết nối của người bệnh. Do đó, việc nhận diện sớm, chính xác và không bỏ sót những dấu hiệu trầm cảm nặng chính là biện pháp giúp ngăn chặn các hậu quả đáng tiếc, mở ra cơ hội tái hòa nhập cuộc sống bình thường cho người bệnh.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về vấn đề sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.
