Hiện tượng nói mớ có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của giấc ngủ. Âm thanh phát ra có thể chỉ là tiếng lẩm bẩm không rõ ràng, hoặc là những đoạn hội thoại hoàn chỉnh, rành mạch. Lời nói không phản ánh những bí mật che giấu hay sự thật kín. Nội dung thường là sự chắp vá ngẫu nhiên của các ký ức và thông tin rời rạc trong ngày. Thực chất hiện tượng nói mớ này do nguyên nhân gì?
- Melatonin có nên dùng không? Khi nào nên chú ý
- Chu kỳ ngủ là gì, cách để thức dậy tỉnh táo?
- Ngủ nhiều có bị mập không? Thời lượng ngủ bao nhiêu là đủ?
Cố vấn chuyên môn TS Dược Bùi Thị Bình – Trưởng Khoa Dược Trường Đại học Y Dược Thái Bình.
Tổng quan về hiện tượng nói mớ
Nói mớ thuộc nhóm các hành vi bất thường xảy ra trong khi ngủ. Khác với tình trạng ngáy (xuất phát từ sự tắc nghẽn luồng khí ở đường hô hấp), nói mớ liên quan đến sự rò rỉ tín hiệu thần kinh điều khiển vùng thanh quản và cơ miệng.
Nó không bị giới hạn ở một chu kỳ ngủ cụ thể nào. Quá trình phát ra âm thanh có thể xuất hiện ở hai giai đoạn hoàn toàn khác nhau với những đặc điểm riêng biệt:
- Giai đoạn ngủ nông (NREM): Giai đoạn này, người mắc thường phát âm rất rõ ràng, nói những câu có cấu trúc ngữ pháp hoàn chỉnh và đôi khi có thể tương tác ngắn gọn nếu có người bên ngoài trả lời lại.
- Giai đoạn ngủ sâu và mơ (REM): Là giai đoạn các cơ bắp trên cơ thể bị liệt tạm thời để ngăn con người hành động theo giấc mơ. Lời nói mớ trong giai đoạn này thường gắn liền với nội dung của giấc mơ, có xu hướng bộc phát thành tiếng la hét, rên rỉ, lẩm bẩm từ ngữ lộn xộn và không có tính logic.
Dù diễn ra ở giai đoạn nào, đặc điểm chung nhất của hiện tượng này là người thực hiện hoàn toàn vô thức và không lưu giữ bất kỳ ký ức nào về những gì mình đã nói sau khi thức dậy.
Nguyên nhân việc phát ra âm thanh khi ngủ
Việc một người đột nhiên nói chuyện khi đang ngủ thường là phản ứng của hệ thần kinh trước những xáo trộn trong chế độ sinh hoạt và tình trạng sức khỏe thực tế. Các yếu tố tác động mạnh mẽ nhất bao gồm:
Tình trạng thiếu ngủ và mệt mỏi
Khi một người thức quá khuya hoặc thiếu ngủ trong nhiều ngày, nhu cầu phục hồi của cơ thể tăng lên mức tối đa, quá trình chuyển đổi giữa các giai đoạn của giấc ngủ diễn ra quá gấp gáp và thiếu ổn định. Sự chập chờn này tạo ra những khe hở để các tín hiệu ngôn ngữ và vận động bị rò rỉ ra ngoài, dẫn đến các đợt nói mớ kéo dài.
Căng thẳng thần kinh
Ban ngày, khi phải tiếp nhận và xử lý một khối lượng thông tin quá lớn, hoặc đối mặt với các áp lực tâm lý chưa được giải quyết, hệ thần kinh trung ương vẫn phải tiếp tục làm việc ngay cả khi cơ thể đã ngủ.
Việc tâm trí liên tục phân tích, sắp xếp lại các dữ kiện gây ra sự kích thích lên các vùng não phụ trách ngôn ngữ. Đây là lý do tại sao nhiều người thường xuyên nói lại những câu liên quan đến công việc, báo cáo hoặc tranh cãi với đồng nghiệp ngay trong giấc ngủ của mình.
Ảnh hưởng của nhiệt độ cơ thể
Tăng nhiệt độ cơ thể do sốt cao là một nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ rất rõ rệt. Trạng thái ốm sốt làm mất đi sự ổn định của sóng não, khiến giấc ngủ trở nên nông và thường xuyên bị đứt đoạn.
Kèm theo đó, cảm giác khó chịu về mặt thể chất dễ dàng kích hoạt các âm thanh rên rỉ, lẩm bẩm hoặc nói sảng ở người bệnh. Đặc biệt ở trẻ em, nói mớ khi bị sốt là một phản ứng cực kỳ phổ biến.
Lời nói mớ có phản ánh sự thật không?
Một trong những hiểu lầm lớn nhất và gây ra nhiều rắc rối nhất là quan niệm cho rằng: “Người nói mớ đang nói ra sự thật từ tận đáy lòng”. Nhiều người ngủ cùng thường chăm chú lắng nghe, ghi chép lại những cái tên hoặc những câu chuyện không rõ ràng từ người nói mớ, sau đó dùng nó làm bằng chứng để ghen tuông hoặc kết tội.
Hiện tượng nói mớ không phải lời nói thật hay việc tiết lộ bí mật. Đó lòa sự kết hợp ngẫu nhiên, vô trật tự của các mảnh ký ức, những bộ phim vừa xem, những cuộc hội thoại vô thưởng vô phạt diễn ra trong ngày, hoặc các kịch bản hoang đường từ giấc mơ.
Do đó, gọi tên một người lạ, thừa nhận một việc chưa từng làm, hoặc thể hiện sự tức giận thái quá trong lúc ngủ hoàn toàn không có giá trị phản ánh sự thật tâm lý.
Biện pháp kiểm soát và hạn chế âm thanh vô thức
Mặc dù không có loại thuốc đặc trị nào dành riêng người mắc hiện tượng nói mớ, nhưng việc điều chỉnh lại lối sống và môi trường nghỉ ngơi có thể làm giảm đáng kể tần suất xuất hiện của tình trạng này.
Chế độ nghỉ ngơi tốt
- Cần đi ngủ và thức dậy vào một khung giờ cố định mỗi ngày.
- Đảm bảo thời lượng ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng đối với người trưởng thành.
Thư giãn tinh thần trước giờ ngủ
Để tránh căng thẳng trong lúc ngủ, cần có một khoảng đệm thư giãn kéo dài khoảng 1 giờ trước khi lên giường. Ngắt kết nối hoàn toàn với công việc, email và các thiết bị điện tử.
Thực hiện các hoạt động như nghe nhạc không lời, đọc sách, tắm nước mát hoặc ghi chép những công việc cần làm vào ngày mai ra sổ tay sẽ giúp giảm áp lực tâm lý, mang lại sự tĩnh lặng cần thiết cho hệ thần kinh.
Biện pháp bảo vệ cho người ngủ cùng
Trong thời gian chờ đợi người mắc điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt, người ngủ cùng cũng cần chủ động bảo vệ giấc ngủ của chính mình.
- Sử dụng các loại nút bịt tai chống ồn bằng cao su non là một giải pháp vật lý hiệu quả.
- Bố trí các thiết bị phát tiếng ồn trắng như tiếng mưa rơi, tiếng quạt chạy đều trong phòng ngủ. Những âm thanh nền này có tác dụng trung hòa các tiếng lẩm bẩm đột ngột, giúp người ngủ cùng không bị giật mình thức giấc giữa đêm.
Siro hỗ trợ giấc ngủ Harman Tuệ Tĩnh
Tình trạng máu lưu thông kém thường là nguyên nhân chính gây ra những cơn đau đầu, hoa mắt và chứng hay quên. Siro thảo dược Harman Tuệ là thực phẩm hỗ trợ sức khỏe có công dụng giúp cải thiện nhanh các tình trạng suy nhược thần kinh như đau đầu, mệt mỏi hoặc tình trạng khó ngủ, giấc ngủ không sâu,…Với thành phần chính từ đinh lăng, lạc tiên, lá sen, vông nem và xuyên khung, sản phẩm hỗ trợ cải thiện lưu thông máu. Nhờ đó, những cơn đau nhức nửa đầu, chóng mặt hay tê bì vai gáy sẽ giảm đi đáng kể.
Harman Tuệ Tĩnh phù hợp với những người thường xuyên căng thẳng, lo âu dẫn đến mất ngủ, ngủ hay giật mình tỉnh giấc giữa đêm,… Chỉ cần dùng trực tiếp 15ml trước khi ngủ từ 1-2 giờ, điều này giúp người dùng hỗ trợ giấc ngủ ngon và gần với giấc ngủ sinh lý nhất.
Mong rằng với bài viết về hiện tượng nói mớ trên đây đã giúp bạn đọc có thêm nhiều thông tin hữu ích hơn nữa. Thay vì lo lắng hay suy diễn, việc tập trung vào cải thiện chất lượng giấc ngủ, giải tỏa những áp lực tâm lý ban ngày và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh chính là chìa khóa thiết thực nhất để trả lại sự yên tĩnh trọn vẹn cho không gian nghỉ ngơi hàng đêm.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.
